L.S.,
Zolang de mens bestaat is hij/zij op zoek naar een ideaal: de nieuwe mens. In religieuze geschriften wordt deze mens voorzegd, de wetenschap lijkt hem te kunnen bouwen. Ooit – vaak ver weg in de toekomst – zullen we (weer) volmaakt zijn, is de belofte. Kennelijk zijn we nu niet volmaakt en gelukkig, en ervaren wij een tekort dat aangevuld moet worden.
Ooit was de mens androgyn en één met het goddelijke. Maar in dit aardse tranendal zijn we, zo ervaren wij, gescheiden en afgescheiden. In de verschillende esoterische tradities streeft men naarstig naar heling van de dualiteit. ‘Wanneer de twee één worden’, zegt het Thomasevangelie. Volgens Thomas a Kempis (1380-1471) – grondlegger van de beweging van de Moderne Devotie – is de weg naar heelheid de weg van de navolging van Christus: zie zijn beroemde boek Imitatio Christi.
De moderne natuurwetenschap, die in de negentiende eeuw aan haar zegetocht begon, probeert de nieuwe mens vooral langs materiële weg te scheppen. Zo schiep dr. Frankenstein rond 1800 zijn monster, samengesteld uit lichaamsdelen van overledenen en belevendigd door elektriciteit. Het experiment loopt echter verkeerd af. Frankenstein creëerde een monster zonder eigen moraliteit. Een monster zonder ziel. Een ziel kan nu eenmaal niet uit materie worden gemaakt!
De ziel heeft zich ook niet gevormd tijdens de evolutie van aap tot mens. De evolutietheorie verklaart de moraliteit niet. Uit de mens van Darwin komt geen nieuwe mens voort, wist Nietzsche en hij ging op zoek naar de übermensch die de conventies en zichzelf durft te overwinnen. ‘De mens is een koord gespannen tussen de übermensch en het dier’, zegt hij. Deze weg van aap naar übermensch is een mystiek proces, zo laat André van der Braak in deze BRES zien. En Wim Ket schrijft in zijn artikel: wij zijn wankelend op zoek naar nieuwe spiritualiteit. Misschien is dat wel de mooiste omschrijving van de nieuwe mens: ‘hij die wankelend op zoek is naar nieuwe spiritualiteit’.
John van Schaik
|
|
Laatst geupdate op ( maandag 26 oktober 2009 )
|
